Liesbreuk
In het kort
Een liesbreuk ontstaat als er een zwakke plek in de buikwand zit, waardoor een deel van de darm uitpuilt. Dit veroorzaakt een bult of zwelling in de liesstreek. De zwelling kan groter worden bij hoesten, persen of lachen. Een liesbreuk komt vaker voor bij mannen (95%) en verdwijnt nooit vanzelf: een operatie is uiteindelijk nodig.
Bij kinderen is een liesbreuk vaak aangeboren. Bij volwassenen kan het ontstaan door zwaar tillen, veel hoesten, snelle gewichtstoename of verstopping. De zwelling kan pijnlijk, branderig of stekend aanvoelen. Soms is er alleen pijn zonder zichtbare bult, vooral bij vrouwen of mensen met meer buikvet.
Wat kunt u zelf doen?
- Niet roken
- Zorg voor een goede stoelgang (vezelrijk eten, voldoende drinken, bewegen)
- Vermijd zwaar tillen
- Draag eventueel een breukband voor extra steun
Neem contact op met uw huisarts bij:
- Toename van pijn of zwelling
- Zwelling die moeilijk terug te duwen is
- Liesbreuk die doorloopt tot in de balzak (mannen)
Neem direct contact op met de huisarts of huisartsenpost bij:
- Plotselinge, hevige pijn
- Liesbreuk die niet meer teruggeduwd kan worden
Aan de binnenkant van uw buik zit de buikwand. De functie van de buikwand is om uw organen in de buik te beschermen. Het kan voorkomen dat er een zwakkere plek ontstaat in de buikwand. Bij een liesbreuk is er een stukje van de buikwand zo zwak geworden dat het kapot gaat. Door de druk van uw ingewanden kan er een stukje van uw darmen uitpuilen door deze opening. Dit is te herkennen aan een bultje of een zwelling op uw buik. Hoe langer de liesbreuk onbehandeld blijft, hoe groter de opening en ook het bultje op uw buik wordt. Een liesbreuk komt het vaakst voor in de buurt van uw lies, zoals de naam doet verwachten. Opvallend is dat een liesbreuk vaker voorkomt bij mannen. 95% van de mensen die een liesbreuk krijgt, is man en ongeveer één op de vier mannen krijgt last van een liesbreuk.
Liesbreuk bij kinderen en volwassenen
Een liesbreuk kan ontstaan bij zowel kinderen als volwassenen. Als kinderen een liesbreuk hebben, hadden zij vaak al een zwakke plek in de buikwand voor hun geboorte. Bij de geboorte sluit namelijk de buikwand. Als de buikwand niet goed sluit, dan heeft het kind een aangeboren liesbreuk. Dit komt ook vaker voor bij jongetjes.
Risicofactoren liesbreuk
Bij volwassenen kan er een aangeboren zwakke plek in de buikwand zitten, wat de kans op een liesbreuk vergroot. Er kunnen ook later in uw leven zwakkere plekken ontstaan in de buikwand. Als u een zwakke plek heeft in de buikwand, dan kunnen de volgende oorzaken het ontstaan van een liesbreuk stimuleren:
- Veel hoesten.
- Veel zwaar gewicht tillen.
- Snelle gewichtstoename.
- Veel last hebben van een verstopping.
Een liesbreuk herkent u aan de volgende klachten:
- U heeft een bult of zwelling in de buurt van uw lies. De zwelling kan doorlopen tot aan uw balzak of schaamlip.
- Toename van de zwelling wanneer u hoest, perst of lacht. Hierdoor komt er meer druk te staan op de zwelling. De zwelling kan ook vanzelf toenemen.
- Pijnlijk, branderig of stekend gevoel op de plek van de zwelling. Bij sommige mensen doet de liesbreuk geen pijn.
- Soms ziet u geen zwelling, maar heeft u wel pijn. Dit komt vaker voor bij vrouwen en als u een hoger vetpercentage heeft.
Behandeling en operatie liesbreuk
Een liesbreuk gaat nooit vanzelf weg en kan alleen verdwijnen met een operatie. Als u geen klachten heeft, is er geen haast bij de operatie. Bij de meeste mensen moet u na een aantal jaar toch geopereerd worden. Hoe meer klachten u heeft, hoe eerder u geopereerd moet worden.
Totdat u geopereerd wordt voor uw liesbreuk, kunt u de volgende adviezen volgen om uw klachten te verminderen:
- Stop met roken.
- Zorg voor een goede stoelgang. Dit kunt u doen door gezond en vezelrijk te eten, voldoende water te drinken en te blijven bewegen.
- Voorkom het tillen van zware objecten.
- Draag een breukband. Dit is een band voor om uw middel die extra steun biedt en duwt de uitstulpingen terug in uw buikwand.
Neem contact op met uw huisarts als de liesbreuk steeds meer pijn gaat doen. Neem ook contact op met uw huisarts als de zwelling steeds groter wordt of lastiger terug te duwen is. Mannen moeten contact opnemen als het doorloopt tot zijn balzak.
Neem direct contact op met uw huisarts of huisartsenpost als de liesbreuk ineens heel veel pijn doet of niet meer terug te duwen is.