Miltaandoening
In het kort
Bij een miltaandoening heeft u klachten doordat de milt vergroot, ontstoken of beschadigd is.
De milt ligt links boven in uw buik, naast de maag. De milt hoort bij uw afweer. Hij helpt om ziekteverwekkers zoals virussen en bacteriën op te ruimen. Ook haalt hij oude of kapotte bloedcellen uit uw bloed. De milt maakt ook antistoffen. Die helpen om u beter te beschermen tegen ziekte. Als de milt niet goed werkt, is uw afweer minder sterk. U heeft dan meer kans op een ernstige infectie. Een goede bescherming is dan belangrijk.
Een miltaandoening betekent dat uw milt:
- niet goed werkt,
- te groot is,
- ontstoken is,
- of beschadigd is, bijvoorbeeld door een ongeluk.
Een miltaandoening kan komen door:
- een ongeluk of val met letsel aan de buik
- een infectie, bijvoorbeeld het virus van de ziekte van Pfeiffer
- een ziekte van het bloed of afweersysteem, zoals sikkelcelziekte of leukemie
- andere ziekten waarbij de milt te hard werkt of te groot wordt
Een miltaandoening komt voor bij zowel kinderen als volwassenen.
U kunt last hebben van één of meer van deze klachten:
- Pijn links boven in de buik, onder uw ribben
- Een drukkend of vol gevoel op die plek
- Snel een vol gevoel bij het eten, als de milt tegen de maag drukt
- Moeheid, omdat uw afweer harder moet werken
- Vaak ziek zijn, bijvoorbeeld door koorts of infecties
- Blauwe plekken of bloedarmoede, als de milt te veel bloedcellen afbreekt
- Afvallen zonder reden
Soms merkt u weinig van een miltaandoening.
U kunt uw lichaam helpen met deze adviezen:
- Eet gezond en gevarieerd
Zo krijgt uw afweer genoeg voedingsstoffen. - Beweeg elke dag
Bewegen is goed voor uw weerstand. - Drink weinig of geen alcohol
Alcohol kan uw afweer verzwakken. - Stop met roken
Roken maakt de kans op infecties groter.
Vaccinaties en medicijnen
Bij een miltaandoening heeft u meer kans op een ernstige infectie. Daarom zijn vaccinaties belangrijk. U kunt deze prikken krijgen:
- Pneumokokken: 2 prikken, daarna elke 5 jaar herhalen
- Meningokokken: 1 prik, soms herhalen
- Hib (Haemophilus influenzae type b): 1 prik
- Griepprik: elk jaar in het najaar
De huisarts of specialist bespreekt welke prikken u nodig heeft.
Soms krijgt u ook dagelijks antibiotica om infecties te voorkomen.
Als u op reis gaat
Reist u naar een land met meer kans op infecties, zoals malaria? Bespreek dit dan vóór vertrek met:
- uw huisarts
- of een arts van de GGD of reiskliniek
U kunt dan extra vaccinaties of medicijnen krijgen. Zo bent u beter beschermd op reis.
- Eet gezond en gevarieerd
Bel direct de huisarts of de Huisartsen Spoedpost als:
- U plots hevige buikpijn links boven heeft, bijvoorbeeld na een ongeluk.
- U buikpijn heeft met duizeligheid, koude rillingen of flauwvallen.
- U geen milt meer heeft en koorts krijgt.
Neem contact op met de huisarts:
- Als u langere tijd pijn of druk links boven in de buik voelt
- Als u snel blauwe plekken krijgt of vaak moe bent
- Als u koorts heeft zonder duidelijke oorzaak
- Als u geen milt meer heeft en zich ziek voelt
- Als u afvalt zonder duidelijke reden
Deze informatie is opgesteld in begrijpelijke taal voor patiënten, geschreven door het medisch team van Moet ik naar de dokter? en gebaseerd op de richtlijnen van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) en de Nederlandse Triage Standaard (NTS). Wij stellen geen medische diagnose en deze informatie is geen vervanging voor het oordeel van een arts.